Categories
Uncategorized

መፈጸምታ

እዛ ትስዕብ ጽሕፍቲ ብምኽንያት መበል 25 ዓመት ናጽነት፡ ብ2016 ጽሒፈያ ዝነበርኩ እያ። ነቶም ሓደስቲ ኣንበብተይን ነቶም ወትሩ ተተባብዑንን ምድጋማ ኣይከፍእን። ሰናይ ቅንያት ናጽነት። ሓደ ሓደ ናይ ታይፒንን ኣሰራርዓ ቃላትን ኣርተዖት ተገይሩላ ኣሎ።
=====================

“መፈጸምታ” እትብል መጽሓፍ የንብብ ኣለኹ። ልዕሊ 550 ገጻት ዘለዋ፡ ሓጸርቲ ዛንታታትን ስእልታትን ካርታታትን ዘካተተት መጽሓፍ እያ። ገሊኦም ጸሓፍቲ እንፈልጦም ክኾኑ ከለዉ፡ ዝበዝሑ ግን ሓደስቲ እዮም። እቶም ኣብታ መጽሓፍ ዘለዉ ዛንታታት ኣብ ዙርያ እቲ ናይ ግንቦት 1991 ደምዳሚ ሓርነታዊ ግጥምያ ግንባር ደቀምሓረ ኣማእኺሎም እዮም ዘኽድዱ።

ገሊኦም ብቀጥታ ምስ ግንባር ደቀምሓረ ዝተእሳሰሩ ክኾኑ እንከለዉ፡ ገሊኦም ድማ ነቶም ናብቲ ናይ መወዳእታ መጥቃዕቲ ዘሰጋገሩና ንጥፈታት፡ ከም ስርሒት ኣሶሳን ግንባር ዓሰብን ከምኡ እውን ምስ ኢህወደግ ዝግበር ዝነበረ ምትሕግጋዝን— ወዘተ የዘንትዉ። ብተወሳኺ፡ እቲ መጽሓፍ ግደ ናይቶም ዝተፈላለዩ ናይ ደገፍ ኣሃዱታት ማለት ከም መጓዓዝያ፡ ዕጥቅን ስንቅን፡ ጋራጃት፡ መካናይዝድ፡ ሃንደሳ ስለያ፡ ናይ ህዝቢ ተሳትፎ…ይትረኽ።

መምህር እማሃጽዮን የውሃንስ ፍሉጥ ናይ ድሕረ-መስመር ጋዜጠኛ ድምጺ ሓፋሽ ነይሩ። ብዛዕባ ኣስዋውኣ ገብረሂወት ሓምቢር ጽሒፉ ኣሎ። ወዲ ሓምቢር ኣብ ህግሓኤ በቲ ለዋህን ተጻዋታይን ባህርያቱን በቲ ተዋጋእይ ዝነኡን ዝፍለጥ ተጋዳላይን ኣዛዝን ነበረ። እቲ ተጫራቓይን ተዋዛያይን ባህርያቱ ምስ ተጋዳላይ ገረዝጊሄር ዓንደማርያም (ውጩ) ዝመሳሰል እዩ ነይሩ። ብቀረባ ዝፈልጥዎ፡ ኣዝዩ ተባዕ፡ ለዋህ ተጫራቕን ምቕሉልን ምንባሩ ይገልጹ። ክቱር ርእሰ ምትእምማን ዝነበሮ ተጋዳላይ እውን ነይሩ።

ካብታ ናብ ገድሊ ዝተሰለፈላ 1971 ኣትሒዙ ካብ ኲናት ኣዕሪፉ ዘይፈልጥን ልዕሊ ዓስርተ ግዜ ዝተወግአን፡ ካብ 1977 ብሓንቲ ዓይኒ ዝዋጋእ ዝነበረን፡ ክልተ መዓልቲ ቅድሚ ኣስመራ ሓራ ምውጸኣ፡ ግንባር ደቀምሓረ ምስ ፈረሰ ኣብ ኣከባቢ ኣስመራኣብ ብግንቦት 22፡ 1991 ይስዋእ። ወዲ ሓምቢር ኣብ እዋን መስዋእቱ ኣዛዚ ብርጌድ ነይሩ። ከተማ ደቀምሓረ ተታሒዛ፡ የማናይ ክንፊ እቲ ግንባር ብዝባውንቲ ሰሓርቲ ናብ ኣስመራ እናገስገሰ እንከሎ፡ ኣብ ስራሕ ተጸሚዱ ነዩሩ። እቲ ዝለመዶ ናይ እዚ ስራሕ—እቲ መጥቃዕቲ ፍጥነቱ ዓቊቡ ክስጉም፡ ሰራዊቱ የወሃህድ ነበረ። ምስ የማነ-ጸጋምን ላዕልን ታሕትን ከተእሳስርን ልቡን ሃሙን ኣብ ምምራሕ እቲ ኲናት እንከሎ በዚ መጸት ዘይተባህለት ጥይት መንጢላቶ። ነዚ ብዝምልከት፡ መምህር እመሃጽዮን ኣብታ መጽሓፍ ሓንቲ ተንካፊት ጽሕፍቲ ኣበርኪቱ ኣሎ።

መምህር እመሃጼን ከም ጋዤጠኛ ድምጺ ሓፋሽ ኮይኑ ምስቲ ዘጥቅዕ ዝነበረ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት ናብ ኣስመራ ይግስግስ ነይሩ። ንወዲ ሓንቢር ብዛዕባ ምዕባሌ ናይቲ ውግእ ክውከሶ ምይክሮፎን የቕርበሉ’ሞ፡ ወዲ ሓምቢር ሓጺር መግለጺ ክህብ ይጅምር። “እታ ካሴት” ይብል መምህር እማሃጼን፡ “ኣብታ ደሓን ዳግማይ ከምዘይምለሳ ጸራሪግናየን ኢና….’ እትብል ምልእቲ ሓሳብ ወዲ ሓምቢር ትም ትብል” ። ወዲ ሓምቢር ብማዕዶ ዝመጸት ብራርያ ጥይት በታ ጥዕይቲ ዓይኑ ኣትያ ሰንከልከል ይብል። መምህር እመሃጽዮን ከይተረደኦ ድሮ ቡሽ-ቡሽ ዝብል ደም ወዲ ሓምቢር ነቲ ማይክሮፎን የቕየሖ። ወዲ ሓምቢር ንድሕሪት ይወድቕ። ዝተገብረሉ ናይ ጉያ-ጉያ ረድኤት ኣይጠቐመን። ኣብ መገዲ ይስዋእ ( ገጽ 339-445).

መምህር እማሃጽዮን ብዛዕባ እቲ ሰኣላይ ብጻዩ ተስፋይ ኣብራሃም እውን ጽሒፉ ኣሎ። ተስፋይ ኣብ መፋርቕ ሰብዓታት፡ ወለዱን ክልተ ኣሕዋቱን ኣብ ቅድሚኡ ኣብ ገጀረት ተረሺኖም ዝተሰለፈ እዩ ነይሩ። ቀቅድሚ እታ ናይ መወዳእታ ኲናት ምስ መም.እመሃጽዮን ተራኺቦም ነይሮም። ኣብ ነዊሕ እዋን ዘጥረይዎ ብጻያዊ ምትእምማንን ጽቡቕ ጠባያት ተስፋይን ከምኡ እውን እቲ መቕዘፍቲ ዘሕደረሉ ስነኣእምሮእዊ ስምብራትን ንኣስመራ ክርኢ ዝነበሮ ህርፋንን ክገልጸና ይጸንሕ.ሞ መምህር እመሃጽዮን ኣስመራ ምስ ኣተወ ምስ ተስፋይ ናብቶም ተስፋይ ኩሉ ግዜ ዘውርየሎም ኣሕዋቱን ደቂ ገዛውቱን ክኸዱ እንዳተሃወኸ፡ ተስፋይ ኣብ ሕረት (ኣካባቢ ደቀምሓረ) ኣብ ቀዳማይ ድፋዕ ከምዝተሰወአ ይሰምዕ። ይጕሂ። ነቶም ብሂወቶም ዝነበሩ ኣባላት ስድራ ተስፋይ ብፍላይ ንሓብቱ ግን ይበጽሓ።
2. ካልእ ሓንቲ ንባህሪ ተጋዳላይን ዲሲፕሊኑን እትገልጽ ካብ “ኣብ ብሎኮ ተራኺብና” እትብል ዛንታ ቁንጭል ኣቢለ ከቕርበልኩም። ኣብ መፋርቕ ሰብዓታት ዝነበረ ናይ ኣዝማሪኖታት ወኒ፡ እቲ ዝነበረ ናይ ናይ ከተማ ስርሒታትን ናይ ጃብሃ ዝና ጄሽ ዓረምረምን ናይ ሻዕብያ ወረታትን ዘበጋገሶ ገለ መንእሰያት መታን ኣቓልቦ ናይቶም ኣብቲ ኣከባቢ ዝነበሩ ተጋደልቲ ክስሕቡ ብዙሕ ይጽዕሩ። ኣብ መወዳእታ ይውደቡ እሞ ስም ጉጅለኦም ይወሃቦም። ሕጂ እውን እቶም መንእሰያት ሓርኮትኮቶም ይቕጽሉ እሞ ሓንቲ መዓልቲ “እዋእ እዞም ገድሊ ታይፒን ተድልዮም ትኸውን” ኢሎም ምስ ሰራሕተኛታት ናይ ሓንቲ ቤት-ትምህርቲ ይማኸሩ እሞ ታይፒን ተሰኪሞም ናብታ ወዲባቶምን ትከታተሎምን ዝነበረት ወይኒ እትባሃል ተጋዳሊት የብጽሕዋ። ወይኒ ከ እንታይ በለቶም? ” መን ኢሉኩም ታይፒን ሒዝኩም ትመጹ? በታ ዘምጻእኩማ ምለስዋ።” ንብረት ቤት ትምህርቲ ስለዝነበረት እያ ተጋዳሊት ወይኒ ተቖጢዓ ትኸውን።
3. ሓንቲ ሓይሊ ናይ ክ/ሰራዊት 52፡ ኣብ መወዳእታ ኣስመራ ክትኣቱ እንከላ መራሕቲ ሓይልን ጋንታታትን ዘይብላ (ኩሎም ተሰዊኦም) ናብ ሓንቲ መስርዕ ጎዲላ እያ ንእስመራ ትኣትዋ።

ነዚ ክዝክር እንከለኹ ነቲ ኣብዚ ዓዲ ጋሻ እንከለኹ ” ኣሜሪካ ኣብ ለንደን ወዲኣቶ፡ ንኣስመራ’ኳ ተሰሪዖም እዮም ኣትዮማ” ዝበለኒ ሰብ ዘኪረ። ምስኡ ብዙሕ ንካታዕ ነይርና። ወላ ደሓር ምስ ኣብዘሖ፡ “ኣንታ ሰብኣይ፡ ኣብኡ ነይረ እየ፡ ዘይትገድፈኒ” እንተበልክዎ ወይ ከ። ደሓር ግን ሕሙም ክኸውን ኣለዎ ኢለ ገዲፈዮ። ክብሪ ነቶም ህይወቶም ንናጽነት ሃገር ክብጅዉ ሞሳ ዘይተጸበዩ ሰማእታት ኤርትራ። ክብሪ ነቶም ሓጻውን ኣብ ዝባኖም ተሰኪሞም ፍሽኽ እና በሉ መዓልታዊ ናብርኦም ዘካይዱ ዘለዉ ውጉኣትናን ስንኩላትናን። ንሶም ግደኦም ገይሮም እዮም። ዝተረፈ ግደ ናይቲ ብሂወቱን ብሓይሉን ዘሎ እዩ።

ክብሪ ንስዉኣትና
ዓወት ንሓፋሽ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s